A'DAN Z'YE SUALTI DİLİ

Dalış Terimleri Sözlüğü

Sualtı dünyasında güvenli ve bilinçli dalışın temeli doğru kavramları bilmekten geçer. Fizyoloji, basınç dengesi, ekipman ve disiplinlere dair tüm teknik terimleri keşfedin.

Apnea

Yunanca 'soluksuzluk' anlamına gelen, solunum hareketinin bilinçli veya refleksif olarak geçici süreliğine durdurulması durumu.

Genel Terminoloji

Sephiye (Buoyancy)

Dalgıcın su içindeki batma, yüzme veya askıda kalma durumu. Pozitif (yüzen), nötr (askıda kalan) ve negatif (batan) olarak üçe ayrılır.

Fizik

Barotravma

Çevre basıncı ile vücuttaki hava dolu boşluklar (orta kulak, sinüsler, akciğer) arasındaki basınç farkından doğan doku sıkışması veya hasarı.

Fizyoloji

Frenzel Manevrası

Dil kökü ve yumuşak damak hareketiyle ağız boşluğundaki havayı genize sıkıştırarak kulak zarını eşitleme tekniği. Serbest dalışın altın standardıdır.

Serbest Dalış

Valsalva Manevrası

Burun deliklerini sıkıp diyaframdan ve ciğerlerden hafifçe hava üfleyerek östaki borularını açma yöntemi. Genellikle tüplü dalışta tercih edilir.

Scuba Dalışı

Blackout (BO)

Kandaki oksijen parsiyel basıncının kritik eşiğin altına inmesi (hipoksi) sonucu beynin kendini korumak amacıyla bilinci geçici olarak kapatmasıdır.

Güvenlik

Samba (LMC)

Yüzeye çıkış anında hipoksi eşiğine yaklaşıldığında istemli kas kontrolünün geçici olarak yitirilmesi ve titremeler görülmesi (Loss of Motor Control).

Güvenlik

Termoklin (Thermocline)

Güneşle ısınan üst su tabakası ile alttaki soğuk derin su kütlesi arasında ani sıcaklık düşüşünün yaşandığı belirgin yatay sınır çizgisi.

Oşinografi

Nitrojen Narkozu

Genellikle 30 metrenin altında yüksek kısmi basınçlı azot gazının sinir sisteminde oluşturduğu sarhoşluk hissi, karar yetisinin bozulması ve rehavet.

Scuba Dalışı

Lanyard (Emniyet Kordonu)

Dalgıcın bileğini veya belini dalış kılavuz ipine bağlayarak akıntı, sis veya derinlikte kaybolmayı önleyen paslanmaz çelik çekirdekli güvenlik kablosu.

Ekipman

BCD (Buoyancy Control Device)

Tüplü dalgıcın tüpünden gelen havayla şişirip boşaltarak su altında istediği derinlikte nötr sephiye kazanmasını sağlayan can yeleği benzeri denge ünitesi.

Ekipman

Monopalet (Monofin)

Her iki ayağın tek bir geniş karbon veya fiberglas palet içine sabitlendiği, yunus dalgalanması tekniğiyle yüksek itiş sağlayan performans paleti.

Ekipman

Freefall (Serbest Düşüş)

Serbest dalışta genellikle 15-20 metreden sonra negatif sephiyeye geçilmesiyle palet vurmayı bırakıp yerçekimi etkisiyle ağırlıksız şekilde derine süzülme evresi.

Serbest Dalış

Mouthfill (Ağız Dolumu)

Genellikle 25-35 metre derinlikte ağız boşluğuna hava çekilip gırtlak kapağının (glottis) kilitlenmesi ve derinlerde sadece bu havanın eşitlemede kullanılması tekniği.

İleri Serbest Dalış

Mammalian Dive Reflex (Dalış Refleksi)

Yüz suya temas ettiğinde kalbin yavaşlaması (bradikardi), kanın hayati organlara yönelmesi (vazokonstriksiyon) ve dalak kasılmasıyla oksijen tasarrufu sağlayan kadim memeli refleksi.

Fizyoloji

Dekompresyon Hastalığı (DCS / Vurgun)

Tüplü dalış sonrasında hızlı yükselme veya bekleme kurallarına uyulmaması sebebiyle dokulardaki azot gazının kabarcıklaşarak damarları tıkaması tablosu.

Dalış Tıbbı

Statik Apnea (STA)

Yüzeyde, tamamen hareketsiz yatar pozisyonda nefes tutma havuz disiplini. Amaç zihinsel dinginlik ve maksimum süredir.

Havuz Branşı

Dinamik Apnea (DYN / DYN-BF)

Tek nefesle palet yardımıyla havuz dibinde yatay olarak maksimum mesafeyi katetme disiplini.

Havuz Branşı

Dinamik Paletsiz (DNF)

Hiçbir palet veya itici ekipman kullanmadan yalnızca özel kurbağalama kol ve bacak vuruşlarıyla havuzda yatay mesafe yüzme sanatı.

Havuz Branşı

Nitrox (EANx)

Solunan gaz karışımındaki oksijen oranının (%21 üzerine) artırıldığı, dip süresini uzatan ve azot emilimini azaltan özel tüp karışımı.

Scuba Dalışı

Lung Packing (Akciğer Paketleme)

Maksimum nefes alındıktan sonra ağız yardımıyla ciğerlere ekstra hava basılması tekniği. Yüksek barotravma riski taşıdığından uzman gözetimi dışında önerilmez.

İleri Serbest Dalış

FRC (Fonksiyonel Rezidüel Kapasite)

Normal bir nefes verme işleminden sonra akciğerlerde kalan hava hacmi. FRC dalışları derinlik basıncını sığ suda simüle etmek için antrenmanlarda kullanılır.

Antrenman