SCUBA DERİNLİK ZAMAN ÇİZELGESİ

Tüplü Dalışta Kaç Metrede Ne Yapılır?

Tüplü dalış (Scuba Diving); gaz yasaları, nötr sephiye dengesi ve dekompresyonsuz dalış limitlerinin (NDL) mükemmel uyumudur. Yüzeydeki partner kontrolünden 40 metre rekreasyonel sınıra ve 5m güvenlik beklemesine kadar metre metre scuba protokollerini inceleyin.

0 M
SURFACE
AŞAMA 01 • YÜZEY HAZIRLIĞI VE GÜVENLİK

0 Metre: Yüzey Protokolü, Buddy Check (BWRAF) & Suya Giriş

Ortam Basıncı 1.0 Bar (1 ATM)
Hava Tüketim Hızı 1x (Baz Tüketim / SAC)
BCD Yüzerliği Tam Şişik (Pozitif)
Tüp Basıncı 200 - 230 Bar

Tüplü dalışta sıfır risk prensibi geçerlidir. Suya girmeden önce ve yüzeyde partnerler (Buddy) karşılıklı olarak uluslararası kabul görmüş BWRAF Protokolünü uygular. Yüzeyde dalgıçların pozitif yüzerlikte kalması ve yorulmaması için Denge Yeleği (BCD) tam şişirilir.

  • B — BCD (Denge Yeleği): İnflator butonuyla şişirme ve tahliye valflerinin sorunsuz çalıştığı kontrol edilir.
  • W — Weights (Ağırlıklar): Ağırlık kemerinin doğru kiloda olduğu, sağ elle tek hamlede açılabilecek (quick-release) şekilde takıldığı teyit edilir.
  • R — Releases (Tokalar): Omuz, göğüs ve bel tokalarının tam oturduğu, tüp sabitleme kayışının sıkı olduğu kontrol edilir.
  • A — Air (Hava): Vana tam açık olmalı; birincil ve ikincil (ahtapot) regülatörden nefes alınırken manometre ibresi oynamamalıdır.
  • F — Final OK (Son İnceleme): Maske, palet, dalış bilgisayarı ve sualtı feneri hazır olmalı; tekneye veya rehbere "OK" işareti verilir.
💡
Giriş Kuralı: Suya dev adım (Giant Stride) atarken tek elle maske ve regülatörü yüzünüze bastırın, diğer elle ağırlık kemeri tokasını tutun. Suya girdikten sonra derhal BCD'nizi şişik tutarak yüzeyde kalın.
5 M
EQUALIZATION
AŞAMA 02 • İNİŞ VE BASINÇ UYUMU

3 - 6 Metre: Kontrollü İniş, Maske Tahliyesi & Erken Eşitleme

Ortam Basıncı 1.3 - 1.6 Bar
Hacim Değişimi En Hızlı Oransal Değişim
İniş Hızı Sınırı Maks 18 m / Dakika
Eşitleme Yöntemi Valsalva / Frenzel

Basıncın oransal olarak en sert ve en hızlı değiştiği aralık yüzey ile ilk 6 metre arasıdır. BCD'nin deflatör (tahliye) butonu kaldırılarak hava boşaltılır ve ayaklar aşağıda olacak şekilde kontrollü inişe geçilir.

  • Erken ve Sık Eşitleme: Henüz başınız suyun 50 cm altındayken kulaklarınızı eşitleyin. Ağrı hissetmeyi asla beklemeyin!
  • Maske Temizleme (Mask Clearing): Maskenin içine su sızarsa üst çerçeveye bastırıp yukarı bakın ve burundan yavaşça üfleyerek suyu boşaltın.
  • Eşitleyememe Durumu: Kulak eşitlenmezse inişi derhal durdurun; partnerinize işaret verip 1-2 metre yükselerek yeniden deneyin.
⚠️
Kritik Kural: Kulak eşitlenmiyorsa asla aşağıya doğru inmeye devam etmeyin! Zorlamak orta kulak barotravmasına ve kulak zarı yırtılmasına neden olabilir.
12 M
BUOYANCY
AŞAMA 03 • MÜKEMMEL YÜZERLİLİK DENGESİ

10 - 12 Metre: Nötr Sephiye (Neutral Buoyancy) & Ciğer Hacmiyle Süzülme

Ortam Basıncı 2.0 - 2.2 Bar
Hava Tüketim Hızı 2 Kat Hızlı Tüketim
Sephiye Durumu KUSURSUZ NÖTR (Hovering)
BCD Kontrolü Kısa Mikro-Puf Enjeksiyon

10 metrede ortam basıncı 2 Bar seviyesindedir. Boyle Yasası neopren elbisenin gözeneklerini sıkıştırdığı için dalgıç negatif sephiyeye geçer ve dibe batmaya başlar. BCD'ye kısa aralıklarla küçük hava dokunuşları ("puf") yapılarak vücut tam nötr sephiyeye getirilir.

  • Hovering (Askıda Kalma): Palet ve elleri hiç kıpırdatmadan yalnızca ciğerdeki hava hacmiyle dikey konum kontrol edilir: Nefes alınca 10 cm yükselir, verince 10 cm alçalırsınız.
  • Trim Pozisyonu: Vücut su tabanına paralel, dizler hafif bükük ve paletler tabandan yukarıda tutulur. Bu pozisyon dipteki kumu kaldırmayı önler.
  • Resif Koruma: Nötr sephiye sayesinde mercanlara, batıklara veya deniz canlılarına çarpmadan yanlarından süzülürsünüz.
🎯
Sephiye Sırrı: Yüksekliği ayarlamak için sürekli BCD butonuna basmayın; BCD yalnızca kaba ayar içindir. İnce mikro-yükseklik ayarını ciğerlerinizdeki nefes ritmiyle yapın.
18 M
OWD LIMIT
AŞAMA 04 • BAŞLANGIÇ BRÖVE LİMİTİ

18 Metre: Open Water Diver Sınırı & Gaz Yönetimi (50 Bar Kuralı)

Ortam Basıncı 2.8 Bar
Hava Tüketim Hızı ~2.8 Kat Hızlı Tüketim
NDL (Deko Sınırı) ~50 - 60 Dakika
Bröve Yetkisi PADI / CMAS 1 Yıldız

18 metre, standart Open Water Diver (1 Yıldız) sertifikasına sahip dalgıçların dünya genelindeki yasal ve güvenli maksimum derinlik sınırıdır. Bu derinlikte tüpteki hava yüzeye kıyasla yaklaşık 3 kat daha hızlı tükenir; bu yüzden manometre kontrolü hayati önem taşır.

  • 100 Bar Dönüş Kuralı: Tüp basıncı 100 bara düştüğünde dalış liderine işaret verilir ve çıkış rotasına doğru yönelinir.
  • 50 Bar Rezerv Kuralı: Dalış bitip yüzeye çıkıldığında tüpte en az 50 bar emniyet havası kalmış olmalıdır. 50 bar acil durum payıdır, tüketilmez!
  • Sürekli ve Kesintisiz Nefes: Regülatörden derin, sakin ve ritmik nefes alınır. ASLA NEFESİNİZİ TUTMAYIN! Yükselirken nefes tutulursa akciğer patlaması (pulmoner barotravma) meydana gelir.
🚨
Tüplü Dalışın 1 Numaralı Altın Kuralı: ASLA VE ASLA NEFESİNİZİ TUTMAYIN! Regülatör ağzınızdan çıksa bile ince bir hava kabarcığı üfleyerek yükselin. Genleşen hava açık bir yoldan dışarı çıkmalıdır.
30 M
NITROX & NARCOSIS
AŞAMA 05 • İLERİ DÜZEY DALGIÇ DERİNLİĞİ

30 Metre: Advanced OWD, Azot Narkozu Farkındalığı & Nitrox Kullanımı

Ortam Basıncı 4.0 Bar (4 Katı Basınç)
Hava Tüketimi 4 Kat Hızlı (Tüp Çabuk Biter)
NDL (Hava ile) ~20 Dakika (Daralır)
Gaz Karışımı EANx 32 (Nitrox) Tercihi

30 metreye inebilmek için Advanced Open Water (2 Yıldız) brövesi gerekir. Bu derinlikte iki kritik fizik/tıp olgusu başlar: Azot Narkozu ve Hızlı Dip Zamanı Tükenmesi.

Yüksek kısmi basınç altındaki azot gazı beyin nöronlarında uyuşturucu/narkotik etki yaratır ("Martini Etkisi"). Dalgıç hafif bir sarhoşluk, aşırı neşe veya algı yavaşlaması hissedebilir. Ayrıca kırmızı ve sarı ışık tamamen emildiği için etraf sadece koyu mavi görünür; fener şarttır.

  • Azot Narkozu Yönetimi: Kendinizde veya partnerinizde kafa karışıklığı, manometreyi okuyamama veya mantıksız hareketler sezerseniz derhal 3-5 metre yükselin; narkoz belirtileri anında geçer.
  • Nitrox (Zenginleştirilmiş Hava): %32 oksijen içeren Nitrox tüpü kullanıldığında dokularda daha az azot emilir; bu sayede 30 metredeki dip zamanı 20 dakikadan 30 dakikaya kadar uzatılabilir.
  • Bilgisayar NDL Takibi: Dekompresyona girmemek için dalış bilgisayarındaki geri sayım dakikası sürekli izlenir.
💡
Nitrox Kuralı (MOD): Nitrox tüpü kullanırken oksijen zehirlenmesini önlemek için Maksimum Operasyonel Derinlik (MOD) asla aşılmamalıdır (EANx %32 için MOD 33.8 metredir).
40 M
MAX LIMIT
AŞAMA 06 • REKREASYONEL SINIR

40 Metre: Rekreasyonel Dalışın Zirvesi & Derin Batık Keşifleri

Ortam Basıncı 5.0 Bar
Hava Tüketimi 5 Kat Hızlı (Her Nefes Çok Değerli)
NDL (Deko Sınırı) < 9 Dakika (Çok Kritik!)
Gereken Eğitim Deep Diver Specialty

40 Metre Kuralı: Dünyadaki tüm dalış federasyonları (PADI, CMAS, SSI, NAUI) için sportif ve rekreasyonel dalışın mutlak alt sınırıdır. 40 metrenin ötesi özel gaz karışımları (Trimix), çift tüp ve zorunlu dekompresyon istasyonları gerektiren "Teknik Dalış" alanıdır.

  • Daralan Dip Zamanı (NDL): Standart hava ile 40 metrede dekompresyonsuz kalabileceğiniz süre yalnızca 8-9 dakikadır. Bu süre aşılırsa zorunlu duraklama yapılmalıdır.
  • Gaz Yoğunluğu (Gas Density): Yüksek basınç gaz moleküllerini birbirine yaklaştırır; regülatörden hava çekerken hafif direnç hissedilir. Ağır efor sarf edilmemeli, yavaş ve derin solunmalıdır.
  • Yükseliş Planlaması: Dipte hava 120-130 bara ulaştığında gecikmeden yukarı çıkış başlatılmalıdır; çünkü yükseliş ve emniyet beklemesi de hava harcar.
🚨
Hayati Kural: 40 metrenin altına tek bir tüple ve standart hava ile asla inilmez. Yüksek basınçlı oksijen 56 metreden sonra santral sinir sistemi toksisitesine (ani sualtı nöbetlerine) neden olur.
5M / 3'
SAFETY STOP
VURGUN KORUMASI • HAYATİ DURAK

5 Metre: 3 Dakika Güvenlik Beklemesi (Safety Stop) & Desaturasyon

Durak Derinliği 5 Metre Sabit
Bekleme Süresi Tam 3 Dakika
Yükseliş Hızı Limiti Maks 9 m / Dakika
Fizik Kuralı Henry Gaz Yasası

Henry Yasası & Vurgun Koruması: Derinlik boyunca yüksek basınç altında kanda ve vücut dokularında eriyen azot gazı mevcuttur. Eğer yüzeye aniden çıkılırsa, gazlı içecek kapağını hızla açtığınızda oluşan köpükler gibi kandaki azot mikro-kabarcıklara dönüşür ve damarları tıkar (Dekompresyon Hastalığı / Vurgun).

5 metrede 3 dakika sabit asılı kalınarak, dokulardaki fazla azotun akciğer solunumuyla güvenle atılması (off-gassing) sağlanır.

  • Yavaş Yükseliş Hızı: Dip seviyesinden 5 metreye çıkış dakikada en fazla 9-10 metre hızla yapılmalıdır (en küçük hava kabarcığından daha yavaş yükselinir).
  • Yüzey Şamandırası (DSMB / SMB): Safety stop esnasında yüzeye sosis tipi şişme şamandıra salınır; böylece geçen teknelere su altında dalgıç olduğu bildirilir.
  • Nötr Sephiyede Sabit Kalma: İpe tutunarak veya boşlukta nötr sephiyede 5 metrede tam 3 dakika sayılır.
⏱️
Altın Kural: Derinliği 10 metreyi aşan istisnasız HER tüplü dalışın sonunda 5 metrede 3 dakika güvenlik beklemesi yapmak zorunludur.
EXIT
SURFACE
DALIŞ SONRASI • TEKNEYE ÇIKIŞ

Yüzeye Çıkış, BCD Şişirme & Uçuş Yasağı (No-Fly Rule)

Son Çıkış Hızı Son 5m Çok Yavaş
Tüpte Kalan Gaz ≥ 50 Bar Emniyet
Tek Dalış No-Fly Min 12 Saat Bekleme
Mükerrer Dalış No-Fly Min 18 - 24 Saat

5 metre güvenlik beklemesi bittikten sonra son 5 metre en yavaş şekilde tırmanılır. Yüzeye varıldığında dalış henüz bitmiş sayılmaz; yüzey akıntıları ve tekne trafiğine karşı resmi protokoller uygulanır.

  • 360 Derece Görsel Kontrol: Son 5 metrede bir el yukarıda, kendi etrafınızda dönerek yüzey kontrol edilir.
  • Yüzeyde Anında BCD Şişirme: Kafa sudan çıkar çıkmaz inflatörle BCD tam şişirilir ve pozitif yüzerlik sağlanır.
  • Tekneye veya Kıyıya "OK" İşareti: El başın üzerine konularak büyük daire şeklinde "OK" sinyali verilir.
  • Regülatör Ağızda Kalır: Tekne merdivenine tırmanana kadar maske yüze takılı, regülatör ağızda tutulur.
  • Uçuş Yasağı (No-Fly Time): Dalış sonrası vücutta kalan mikro azot kabarcıkları nedeniyle tek dalıştan sonra 12 saat, günde 2 veya daha fazla dalıştan sonra en az 18-24 saat uçağa binilmez, yüksek rakımlı dağlara çıkılmaz.
✈️
Hayati Kural: Dalış bittikten hemen sonra uçağa binmek, kabin basıncının düşmesiyle ani ve ağır dekompresyon hastalığına (vurgun) yol açar. Bilgisayarınızın ekrandaki "NO FLY" sayacı sıfırlanana kadar seyahat etmeyin!